श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे पञ्चचत्वारिंशोऽध्यायः
बालचरिते दिवोदासोपाख्याने शिवचिन्तावर्णनं
॥ कीर्तिरुवाच ॥
कथं मुने सर्वदेवाः प्रयाता मन्दरं गिरिम् ।
शिवेन च कथं त्यक्ता रम्या वाराणसी पुरी ॥ १ ॥
एतन्मे शंस देवर्षे संशयोऽत्र महान्मुने ।
॥ मुनिरुवाच ॥
द्वादशाब्दमनावष्टौ नष्टे स्थावरजङ्गमे ॥ २ ॥
स्वाहास्वधावषट्कारविहीने च धरातले ।
ब्रह्मवाक्यप्रणुन्नैस्तु देवैः सम्प्रार्थितो हरः ॥ ३ ॥
महादेव जगन्नाथ करुणालय शङ्कर ।
आधास्य मन्दरगिरिं मरीचिस्तु तपस्यति ॥ ४ ॥
अब्दानामयुतं देव वरं दातुं प्रयाहि तम् ।
॥ मुनिरुवाच ॥
एवं सम्प्रार्थितो देवैर्महेशः करुणालयः ॥ ५ ॥
सर्वेः सुरगणैः सार्द्धमग्निचन्द्रार्यमादिभिः ।
वरं दातुं स सम्प्राप मरीचि तं महामुनिम् ॥ ६ ॥
अस्थिमात्रावशिष्टं च ददर्श स सदाशिवः ।
तस्मिन्क्षणे नागतश्चेत् स तु प्राणान् समुत्सृजेत् ॥ ७ ॥
तदुत्कटेन तपसा प्रीतोऽसौ गिरिजापतिः ।
निजं स्वरूपं दत्त्वा च विमानेन निजं पदम् ॥ ८ ॥
प्रापयामास सहसा गणैर्वादित्रनिस्वनैः ।
सर्वैर्देवगणैः शम्भुस्तस्थौ गिरिवरे शुभे ॥ ९ ॥
दिवोदासस्य नापश्यत् किञ्चिद् रन्ध्रं सदाशिवः ।
देवान् सम्प्रेषयामास द्रष्टुं तद् रन्ध्रमादृतः ॥ १० ॥
यो यो देवो याति काशीं तस्य रन्ध्रं न पश्यति ।
स्वनाम्ना परिसंस्थाप्य लिगं तत्रैव तस्थिवान् ॥ ११ ॥
दिवोदासस्य राज्ये तु सर्वे वर्णाः स्वधर्मिणः ।
आश्रमस्था द्विजाः सर्वे यथोक्ताचारसंयुताः ॥ १२ ॥
गुरुशुश्रुषवः शिष्याः स्त्रिय आसन् पतिव्रताः ।
धर्मशीला दानपरा व्रतोपवासतत्पराः ॥ १३ ॥
यतयश्च त्रिषवणा व्रतिनो होममौनिनः ।
स्नानं सन्ध्यां जपं होमं स्वाध्यायं देवतार्चनम् ॥ १४ ॥
आतिथ्यं वैश्वदेवं च स्वयमेव प्रकुर्वते ।
गृहस्थाः सर्व एवाष्टौ कर्माणि भक्तितोऽनघाः ॥ १५ ॥
अतो विवर्धते धर्मो वृष्टिश्चानुत्तमाऽभवत् ।
स्वर्गे देवा मुमुदिरे पितरश्च स्वधाभुजः ॥ १६ ॥
न वन्ध्या न च वाऽपुष्पा विधवा वा मृतप्रजा ।
नावृष्टिर्नातिवृष्टिश्च स्वचक्रं न परं तथा ॥ १७ ॥
शुकाश्च शलभा नासन् मूषका वा कदाचन ।
एवं च सर्वसस्यानां निष्पत्तिः समपद्यत ॥ १८ ॥
विश्वेश्वरं माधवं च ढुण्ढिं भैरवमेव च ।
दण्डपाणिं गुहं गङ्गामदृष्ट्वा वाऽनिमज्ज्य वा ॥ १९ ॥
मणिकर्णीं भवानीं वा यो भुङ्क्ते दण्ड्य एव सः ।
इति डिण्डीरवं नित्यमकरोन्नृपसत्तमः ॥ २० ॥
न पापलेशस्तत्रासीदेवं नृपवरे स्थिते ।
विना रन्धं न तद्राज्यं जिघृक्षति सदाशिवः ॥ २१ ॥
वाराणसीवियोगेन परितप्तस्ततोऽभवत् ।
प्रेषयामास विघ्नाय ततोऽष्टावपि भैरवान् ॥ २२ ॥
उवाच तान् कारयन्तु राज्येऽस्याणुतु किल्बिषम् ।
आदास्ये तत एतस्मात् काशीराज्यं स संशयः ॥ २३ ॥
जग्मुस्ते त्वरया भद्रे आज्ञां प्राप्य सदाशिवात् ।
दृष्ट्वा वाराणसीं ते तु विश्रान्ताः स्नानकर्मणा ॥ २४ ॥
अदृष्ट्वा तस्य दुरितं काशीवासं प्रचक्रिरे ।
शिवश्चिन्तापरश्चासीदनागच्छत्सु तेषु तत् ॥ २५ ॥
ततोऽप्रेषयदादित्यान् रन्ध्रं द्रष्टुं नृपस्य ह ।
तेऽपि तत्पुण्यमालोक्य स्थिताः काश्यां मुदान्विताः ॥ २६ ॥
न कार्यं च हरस्यापि न त्याज्येयं पुरीति च ।
ततश्चतुष्षष्टिमिता अप्रेषयत योगिनीः ॥ २७ ॥
अणुमात्रमदृष्ट्वैनो दिवोदासस्य ता अपि ।
स्थिता वाराणसीं प्राप्यं यजन्त्यः शिवमव्ययम् ॥ २८ ॥
ततः सम्प्रेषयामास दुर्गां दुःखविनाशिनीम् ।
अदृष्ट्वा तदघं साऽपि तस्थौ ग्रामाद्बहिः किल ॥ २९ ॥
ध्यानेनातोषयद्देवं सर्वकामैश्च मानवान् ।
दिक्पालानथ शम्भुश्च प्रेषयामास सत्वरम् ॥ ३० ॥
गता वाराणसीं ते तु नेक्षेरंस्तदघं लघु ।
स्वस्वनाम्ना प्रतिष्ठाप्य लिङ्गानि न्यवसन्मुदा ॥ ३१ ॥
ऋषयः प्रेषिताः पश्चादुत्सुकेन शिवेन ह ।
गतास्ते त्वरया हृष्टाः शिवेनापि प्रणोदिताः ॥ ३२ ॥
गत्वा तीर्थविधिं कृत्वा स्थित्वा वाराणसीमनु ।
आशीर्वादाय गच्छन्तः पश्यन्तस्तस्य चेष्टितम् ॥ ३३ ॥
भक्त्या तान् पूजयामास सर्वान् स धनवस्त्रकैः ।
नान्वगृह्णन्स्तद्धनं ते नैनोऽपि ददृशुर्लघु ॥ ३४ ॥
स्वस्वनाम्ना परिस्थाप्य तेपुस्ते परमं तपः ।
ततः सर्वेऽमरास्तेन प्रेषिताः कार्य सिद्धये ॥ ३५ ॥
तेऽपि नो ददृशस्तस्य दुष्कर्मधर्मचारिणः ।
नायाति कोऽपि काश्यान्तु यो यः सम्प्रेष्यते मया ॥ ३६ ॥
ततश्चिन्तापरो रुद्रो निश्चयं नाध्यगच्छत ।
मनसा चिन्तयामास कदा द्रक्ष्ये च तां पुरीम् ॥ ३७ ॥
दिवोदासस्य राज्ये च यदा पापं भविष्यति ।
तदैव प्राप्या काशी च नान्यथा च मया क्वचित् ॥ ३८ ॥
विना ढुण्ढिं माधवं च सर्वे देवा निरर्थकाः ।
नायान्ति च स्थितास्तत्र काश्यां ध्यानपरायणाः ॥ ३९ ॥
॥ इति श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे बालचरिते दिवोदासोपाख्याने शिवचिन्तावर्णनं नाम
पञ्चचत्वारिंशोऽध्यायः ॥ ४५ ॥
कोई टिप्पणी नहीं:
एक टिप्पणी भेजें