श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे सप्ततितमोऽध्यायः
बालचरिते पुरप्रवेशो
॥ क उवाच ॥
एवं वदति यावत्स भयभ्रान्तः सुरान्तकः ।
तावद् देवो दधारैनमुत्सङ्गे लघुबालवत् ॥ १ ॥
कृत्वा पद्मासनं चारु गणेशः स्वप्रभावतः ।
उवाच चैनं दैत्येन्द्रं वरं स्मर निजं शुभम् ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे एकोनसप्ततितमोऽध्यायः
मायाप्रदर्शनं
॥ क उवाच ॥
ततो देवान्तकोऽतीव विस्मितोऽतर्कयत् तदा ।
यथा यथा मया माया क्रियतेऽस्य निवृत्तये ॥ १ ॥
तथा तथाऽप्ययं बालो दर्शयत्येव पौरुषम् ।
कदायं निधनं यायात् कदा स्वप्स्ये गतश्रमः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे अष्टषष्टितमोऽध्यायः
भयानकास्त्रयुद्धं
॥ क उवाच ॥
ततो दैत्यो बाणयुगं मन्त्रयामास सादरम् ।
निद्रास्त्रेण तदा चैकं गन्धर्वांस्त्रेण चापरम् ॥ १ ॥
वामजानुं पुरः स्थाप्य ज्यामाकृष्य ससर्ज तौ ।
तयोः शब्देन सहसा च कम्पे भुवनत्रयम् ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे सप्तषष्टितमोऽध्यायः
अस्त्रयुद्धं
॥ क उवाच ॥
स तज्ज्ञात्वा महाश्चर्यं चकार निजचेतसि ।
ततो विनायकः क्रोधात् सिंहारूढो रणोत्सुकः ॥ १ ॥
स्वगर्जितेन च तदा गर्जयन् गगनं दिशः ।
कम्पयन् सर्वलोकानां मनांसि पर्वतानपि ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे षट्षष्टितमोऽध्यायः
सिद्धिपराजय
॥ क उवाच ॥
शारदा रौद्रकेतुश्च रात्रौ देवान्तकं सुतम् ।
एकाकिनं निरीक्ष्यैनं समालिङ्ग्य समूचतुः ॥ १ ॥
आच्छादयन्तं वदनं व्रीडितं भृशविह्वलम् ।
अभाषमाणं कम्पन्तं वातयुक्तमिव द्रुमम् ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे पञ्चषष्टितमोऽध्यायः
बुद्धिविजयं
॥ क उवाच ॥
श्रुत्वा बुद्धिवचो देवो हर्षं प्राप्य जगाद ताम् ।
॥ देव उवाच ॥
गच्छ युध्यस्व दैत्येन जहि तं यश आप्नुहि ॥ १ ॥
एवमुक्त्वा सुवासांसि ददौ तस्यै विनायक ।
सा च नत्वा तदा देवं ययौ दैत्यं रणं प्रति ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे
चतुःषष्टितमोऽध्यायः
बालचरितेऽष्टसिद्धिपराजय
॥ क उवाच ॥
कालान्तकेन दैत्येन प्राकाम्येन परस्परम् ।
कालान्तको विजयेते प्राकाम्यं यावदेव हि ॥ १ ॥
तावत् साहाय्यमकरोद् वशित्वं वेगवत्तरम् ।
तत्याज गिरिशृङ्गं तन्मस्तके हस्तलाघवात् ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे त्रिषष्टितमोऽध्यायः
बालचरिते शुक्रत्यागं
॥ दूता ऊचुः ॥
देवान्तको महारौद्रो रौद्रेर्दैत्यैः समावृतः ।
असङ्ख्यैर्विविधैः कालभीतिदैर्व्योममस्तकैः ॥ १ ॥
वयं तद्दर्शनभ्रान्ताः पलाय्य त्वामुपागताः ।
नगरी वेष्टिता राजन् करिष्यसि तत्कुरु ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे द्विषष्टितमोऽध्यायः
नगरीनिरोधं
॥ क उवाच ॥
रौद्रकेतोस्तु या भार्या शारदाख्या द्विजस्य सा ।
विदर्भ्यामुपविष्टा सा सखीभिः कौतुकान्विता ॥ १ ॥ (वृष्यां समुपविष्टा)
नरान्तकस्य च शिरोऽकस्मात् ताभिर्ददर्श ह ।
पतितं प्राङ्गणे कर्णकुण्डलाभ्यां विराजितम् ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे एकषष्टित्तमोऽध्यायः
दैत्यदमनं विराङ्दर्शनं
॥ विनायक उवाच ॥
नेदृशो दृष्टपूर्वो मे बलि च वीर्यवत्तरः ।
इदानी पौरुषं पश्य मम बालस्य चेष्टितम् ॥ १ ॥
इत्युक्वा पुनरेवासौ बाणं तूणादकर्षयत् ।
आकर्णं धनुराककृष्य प्राक्षिपत्तं नरान्तकम् ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे उपासनाखण्डे षष्टितमोऽध्यायः
अङ्गारक चतुर्थी व्रतोपाख्यान
॥ ब्रह्मोवाच ॥
अङ्गारकचतुर्थ्यास्तु महिमानं महीपते ।
शृणुष्वावहितो भूत्वा कथयामि समासतः ॥ १ ॥
अवन्तीनगरे राजन् भारद्वाजो महामुनि ।
वेदवेदाङ्गवित् प्राज्ञः सर्वशास्त्रविशारदः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे उपासनाखण्डे एकोनषष्टितमोऽध्यायः
चतुर्थीव्रतकथनं
॥ राजोवाच ॥
कुम्भीपाकाद् विनिःसृत्य तेषु यातेषु वै दिवम् ।
कमुपायं स कृतवान् कृतवीर्यपिता तदा ॥ १ ॥
॥ शक्र उवाच ॥
ब्रह्मलोकं जगामाशु ददर्श कमलासनम् ।
दुःखितो नारदाच्छृत्वा वंशविच्छेदमात्मनः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे उपासनाखण्डे अष्टपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
सङ्कष्ट चतुर्थी व्रत कथनं
॥ ब्रह्मोवाच ॥
एवं श्रुत्वा शूरसेनो मरुत्वद्वाक्यमुत्तमम् ।
पुनः पप्रच्छ तं व्यास प्रीतः श्रुत्वा कथामृतम् ॥ १ ॥
॥ शूरसेन उवाच ॥
केनोपायेन देवेशं यानं ते गगनं व्रजेत् ।
तमुपायं कुरु विभो वद वा किं करोमि ते ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे उपासनाखण्डे सप्तपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
भ्रुशुण्ड्युपाख्यानं
॥ शक्र उवाच ॥
हन्त ते कथयिष्यामि कथामेकां पुरातनीम् ।
यथा तेनाऽऽपि सादृश्यं गणनाथस्य भक्तितः ॥ १ ॥
दण्डकारण्य देशेषु नगरे नन्दुराभिधे ।
एकः कैवर्तको दुष्टो नाम्ना नामैव विश्रुतः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे उपासनाखण्डे
षट्पञ्चाशत्तमोऽध्यायः
इन्द्रविमानपतनं
॥ भृगुरुवाच ॥
एवं ते कथितं राजन् माहात्म्यं सकलं मया ।
पुनश्च शृणु व्यासेन यच्छ्रुतं ब्रह्मणो मुखात् ॥ १ ॥
॥ सोमकान्त उवाच ॥
कथं श्रुतं ब्रह्ममुखाद्व्यासेनामितबुद्धिना ।
न तृप्तिमधिगच्छामि तन्मे वद महामुने ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे उपासनाखण्डे
पञ्चपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
शिवपार्वती संयोग
॥ हिमवानुवाच ॥
समाप्ते तु व्रते तस्या गणेशस्य प्रसादतः ।
पाताले नागकन्यानामन्यथाऽभून्मतिस्तदा ॥ १ ॥
मोचयामास राजानं पुपूजश्च यथाविधि ।
वस्त्रैराभरणैश्चैव नानारत्नमहाधनैः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे उपासनाखण्डे
चतुःपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
इन्दुमती नारद संवादं
॥ पार्वत्युवाच ॥
तस्यां तु मूर्च्छितायां तु किमकुर्वन् जनास्तदा ।
तन्मे विस्तरतो ब्रूहि हृदयानन्दनं पितः ॥ १ ॥
॥ हिमवानुवाच ॥
तदा सर्वे नागरिका नानावाक्यविशारदाः ।
प्रमृज्य स्वानि चाश्रूणि समादध्युर्नृपस्त्रियम् ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे उपासनाखण्डे
त्रिपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
चन्द्राङ्गदोपाख्याने
॥ हिमवानुवाच ॥
इदानीं कथयिष्यामि राज्ञा चन्द्राङ्गदेन च ।
तत्त्पत्न्या च कृतं ह्येतदिन्दुमत्या शुभानने ॥ १ ॥
मालवे विषये ख्यातं नगरं कर्णनामकम् ।
तत्र चन्द्राङ्गदो राजा बभूवातिपराक्रमी ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे उपासनाखण्डे द्विपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
नलव्रत निरुपणं
॥ पार्वत्युवाच ॥
नलेनेदं कृतं कस्मात् को नलो वद मे पितः ।
मनोविश्रान्तिमायाति शृण्वन्त्या मे कथानकम् ॥ १ ॥
॥ हिमवानुवाच ॥
निषधेषु महाराजो नलो नामाऽभवत्पुरा ।
ब्रह्मण्यो वेदविच्छूरो दानी मानी धनी मुनिः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे उपासनाखण्डे
पञ्चाशत्तमोऽध्यायः
हिमवत् पार्वती संवाद
॥ पार्वत्युवाच ॥
तव वाक्यामृतेनाऽहं पितः प्रीताऽस्मि साम्प्रतम् ।
परन्तु संशयो मेऽस्ति तं नुदस्व हिमालय ॥ १ ॥
केन केन कृतं पूर्वं व्रतमेतन् महीधरः ।
आख्यातं केन वा कस्मै कः कां सिद्धिमितोऽगमत् ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे पञ्चाशत्तमोऽध्यायः
गणेशलोकवर्णनं
॥ मुनिरुवाच ॥
कथं च काशीराजेन प्राप्तं तत् स्थानमुत्तमम् ।
मुद्गलस्योपदेशेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १ ॥
॥ ब्रह्मोवाच ॥
तीर्थयात्राप्रसङ्गेन मुद्गलस्तं नृपं ययौ ।
स पूजयित्वा पप्रच्छ सर्वज्ञं तं मुनिं नृपः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे एकोनपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
शमीमन्दारफलवर्णनं
॥ ब्रह्मोवाच ॥
एवं लब्धवरा कीर्तिः शेषां रात्रि निनाय च ।
उषः स्नात्वा प्रपूज्याशु मूर्तिं पुत्रयुता ययौ ॥ १ ॥
हर्षिता दुःखिता देव विरहान्नगरं स्वकम् ।
नानाध्वजपताकाभिः सेकैर्धूपरलङकृतम् ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे
अष्टचत्वारिंशोऽध्यायः
कीर्तेवरप्रदनं
॥ मुनिरुवाच ॥
त्यक्तं राज्यमिति ज्ञात्वा निजं रूपं समाश्रितः ।
अवसत् सर्वलोकानां ढुण्ढिस्तत्रार्थदायकः ॥ १ ॥
दूतं च प्रेषयामास शीघ्रमागम्यतामिति ।
शङ्कराय महाबुद्धिस्ततः स हर्षनिर्भरः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे
सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः
दिवोदासस्य राजपरित्यागः
॥ राजोवाच ॥
अवश्यं मुनिशार्दूल करिष्ये वचनं तव ।
करवाण्यन्यथा चेन्मे शपथोऽस्ति हरस्य ह ॥ १ ॥
॥ गृत्समद उवाच ॥
एवं तेन सर्व जनाः काशिस्थाः स्ववशीकृताः ।
त्यक्त्वा सर्वाणि कर्माणि तमेव परिसेविरे ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे षट्चत्वारिंशोऽध्यायः
बालचरिते ज्योतिर्विद्रूपदर्शनं
॥ मुनिरुवाच ॥
अविमुक्तवियोगेन परितप्तः शिवस्तदा ।
सर्वार्थवशगं ढुण्ढिं नत्वा प्रार्थयदातुरः ॥ १ ॥
॥ शिव उवाच ॥
पञ्चानामपि भूतानां कारणानां च कारणम् ।
चिदानन्दघनो विश्वध्येयो वेदान्तगोचरः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे पञ्चचत्वारिंशोऽध्यायः
बालचरिते दिवोदासोपाख्याने शिवचिन्तावर्णनं
॥ कीर्तिरुवाच ॥
कथं मुने सर्वदेवाः प्रयाता मन्दरं गिरिम् ।
शिवेन च कथं त्यक्ता रम्या वाराणसी पुरी ॥ १ ॥
एतन्मे शंस देवर्षे संशयोऽत्र महान्मुने ।
॥ मुनिरुवाच ॥
द्वादशाब्दमनावष्टौ नष्टे स्थावरजङ्गमे ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे चतुश्चत्वारिंशोऽध्यायः
बालचरिते दिवोदासोपाख्यानं
॥ कीर्तिरुवाच ॥
ढुण्डिराजावतारोऽयं ख्यातस्ते शक्तिसम्भवः ।
दुरासदवधार्थाय त्रिलोकीपालनाय च ॥ १ ॥
एकपादः स्थितस्तुण्डनगरे चैकपादतः ।
स्थितो दैत्यं समाक्रान्त्य वाराणस्यामिति श्रुतम् ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे त्रिचत्वारिंशोऽध्यायः
बालचरिते ढुण्डिराजाख्यानं
॥ गृत्समद उवाच ॥
विजिते तु गणेशेन दैत्ये तस्मिन् दुरासदे ।
दिक्पाला मुनयश्चैव शशी सूर्यो गुरुः कविः ॥ १ ॥
प्रशशंसुर्देवदेवं दुरासदरिपुं विभुम् ।
श्रुतिस्मृतिकृतो मार्गः स्थापितो निहितोऽसुरः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे द्विचत्वारिंशोऽध्यायः
बालचरिते काशीस्थ षटपञ्चाशत् विनायकाः
॥ गृत्समद उवाच ॥
ज्ञात्वा पराक्रमं तस्य वक्रतुण्डस्य दैत्यराट् ।
आययौ धैर्यमालम्ब्य योद्धुमस्त्रैर्गजाननम् ॥ १ ॥
शिवं स्मृत्वा च मन्त्रं च वह्निदैवतमादरात् ।
अभिमन्त्र्य शरं तेन तत्याज स विनायके ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे
एकचत्वारिंशोऽध्यायः
बालचरिते श्रीगणेशदुरासदयुद्धवर्णनं
॥ बृह्मोवाच ॥
एवं प्रशंसितो देव्या देवैश्च स विनायकः ।
उवाच पार्वतीं प्रीत्या प्रणिपत्य मुदा युतः ॥ १ ॥
॥ गणेश उवाच ॥
देवानां सर्वलोकानां कर्तुं पालनमुत्तमम् ।
दुरासदं निहन्तुं च हर्तुं भूभारमेव च ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे चत्वारिंशोऽध्यायः
बालचरिते विनायकावतरणं
॥ गृत्समद उवाच ॥
ततः केदारमगमन्सर्वे देवर्षयस्तदा ।
व्यजिज्ञपुः पद्मभवं सशिवं सर्ववित्तमम् ॥ १ ॥
प्रणभ्य शिरसा सर्वे वागीन्द्राग्निपुरः सराः ।
॥ देवर्षय ऊचुः ॥
पदभ्रष्टा वयं देवाः स्वाचारन्मुनयोऽपि च ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे एकोनचत्वारिंशोऽध्यायः
बालचरिते दुरासदोपाख्यानं
॥ मुनिरुवाच ॥
ततस्तु वरगर्वेण शिवलब्धेन दैत्यराट् ।
न ममर्ष निजात्मानं मोहितः केवलं तु सः ॥ १ ॥
इयेष पृथिवीं जेतुं हयारूढोऽभवत्पुरा ।
निबद्ध केशहस्तस्तु विलसत्कर्णकुण्डलः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे अष्टतत्रिंशोऽध्यायः
बालचरिते दुरासदवरप्राप्तिवर्णनं
॥ कीर्तिरुवाच ॥
सम्यगुक्तं त्वया ब्रह्मन् शमीमाहात्म्यमादरात् ।
मन्दारस्यापि कथितं तेन मे तुष्यते मनः ॥ १ ॥
जीवितश्च कुमारोऽयमुपदिष्टः षडक्षरम् ।
न चोच्चारयितुं शक्यं बालभावान्मुनीश्वर ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे सप्तत्रिंशोऽध्यायः
बालचरिते शमीमन्दारमाहात्म्यं
॥ कीर्तिरुवाच ॥
कथं स्तुतिः कृता ताभिस्तां मे वद महामुने ।
॥ मुनिरुवाच ॥
श्रूयतां सा स्तुतिः कीर्ते शृणुष्वावहिता च ताम् ॥ १ ॥
॥ ता ऊचुः ॥
नमस्ते सर्वरूपाय सर्वान्तर्यामिणे नमः ।
नमः सर्वकृते तुभ्यं सर्वदात्रे कृपालवे ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे षट्त्रिंशत्तमोऽध्यायः
बालचरिते शमीपत्रार्पणप्रसन्नेन विनायकेन देवाङ्नाभ्यः स्वरूपदर्शनं
॥ गृत्समदुवाच ॥
सहयाद्रिपर्वते देवो न्यवसद् गिरिजायुतः ।
स्वगणैर्मुनिभिर्युक्तः पुण्यक्षेत्रे महाबले ॥ १ ॥
दिदृक्षुः प्रययौ तत्र ब्रह्मा लोकपितामहः ।
पत्नीद्वयसमायुक्तो देवगन्धर्वकिन्नरैः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे पञ्चत्रिंशोऽध्यायः
बालचरिते शमीमन्दारप्रशंसा
॥ ब्रह्मोवाच ॥
ततस्तुष्टः पाशपाणिर्दृष्ट्वा क्लेशं तथा तयोः ।
आविरासीन्महातेजा दशबाहुर्विनायकः ॥ १ ॥
किरीटं कुण्डले मालामङ्गदे कटिसूत्रकम् ।
बिभ्रत् सर्पोपवीतं च सिंहारूढोऽग्निसन्निभः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे चतुस्त्रिंशोऽध्यायः
बालचरिते भ्रुशुण्डिशापवर्णनं
॥ कीर्तिरूवाच ॥
ब्रूहि ब्रह्मन्नशेषेण संवादं नारदेन्द्रजम् ।
श्रुत्वा तं संशयं त्यक्त्वा तृप्ताः स्याममृतादिव ॥ १ ॥
॥ ब्रह्मोवाच ॥
इति तस्या वचः श्रुत्वा वक्तुं समुपचक्रमे ।
स मुनिरितिहासं तं संवादं नारदेन्द्रजम् ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे
त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः
बालसञ्जीवनं
॥ ब्रह्मोवाच ॥
एवं साऽनुदिनं पूज्य तुष्टाव तं विनायकम् ।
एकस्मिन् दिवसे तस्याः सख्यो दूर्वार्थमाययुः ॥ १ ॥
शुक्रमासवशान्नापुः क्वापि दूर्वाङ्कुरान् शुभान् ।
शमीपत्राणि भूयांसि गृहित्वा तु तदन्तिकम् ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे द्वाविंशोऽध्यायः
बालचरिते कीर्तिस्तवनं
॥ ब्रह्मोवाच ॥
शृणुष्वावहितो ब्रह्मन्नितिहासं पुरातनम् ।
प्रियव्रतायाऽकथयत् स्वयमेव गजाननः ॥ १ ॥
॥ गजानन उवाच ॥
शमीपत्रस्य सहिमा शृणुष्वार्य महाफलम् । (महिमानं
शृणुष्वार्य ! शमीपत्रस्य
सत्फलम्)
न यज्ञैर्न च दानैश्च व्रतैः कोटिशतैरपि ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे
एकत्रिंशोऽध्यायः
क्रीडाखण्डे बालचरिते वामनविक्रमं
॥ ब्रह्मोवाच ॥
वेदाँश्च चतुरः साङ्गानध्यापयत तं मुनिः ।
एकस्मिन् दिवसे तातं वामनः पर्यपृच्छत ॥ १ ॥
केनोपायेन देवानां पदप्राप्तिर्भविष्यति ।
भूभारहरणं तन्मे यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे त्रिंशोऽध्यायः
बालचरिते वामनावतारकथनं
॥ ब्रह्मोवाच ॥
बलिस्तु हरिभक्तत्वान्न किञ्चिदन्वतप्यत ।
वेदवेदाङ्गवित् प्राज्ञः सर्वशास्त्रविशारदः ॥ १ ॥
परनिन्दापरद्रव्यपरद्रोहपराङ्मुखः ।
दाता यज्वा मानयिता मान्यानां परमादरात् ॥ २ ॥
बालचरिते विरोचनवध
॥ ब्रह्मोवाच ॥
मयाज्ञप्तः कश्यपोऽसौ सृष्टिं नानाविधां कुरु ।
स विनीतो महाज्ञानी भूतभव्यभविष्यवित् ॥ १ ॥
अतिवैश्वानररवितेजाः सुतपसां निधिः ।
सृष्टिसामर्थ्यसम्प्राप्तौ तताप सुमहत् तपः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे अष्टाविंशतितमोऽध्यायः
बालचरिते भीमराक्षसयोर्जन्मवर्णनं
॥ ब्रह्मोवाच ॥
स राजकार्यं कुरुते स्वयं भुङ्क्ते वरस्त्रियः ।
राष्ट्रे शृणोति रामां सोऽपति वा सपतिं तथा ॥ १ ॥
बलादानयते भोक्तुं क्रन्दतां रुदतामपि ।
न वा गणयते ज्ञातिभेदं विषयलम्पटः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे सप्तविंशतीतमोऽध्यायः
बालचरिते साम्बदुःशासनवर्णनं
॥ व्यास उवाच ॥
पूर्वजन्मनि व्याधोऽसौ क आसीद् राक्षसोऽपि सः ।
किं शीलं किं समाचारस्तन्ममाचक्ष्व नाभिज ॥ १ ॥
अनुष्ठानं कृतं तेन वामनेन कथं प्रभो ।
कथं तस्मै वरो दत्तो गजाननस्वरुपिणा ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे षड्विंशतितमोऽध्यायः
भीमराक्षसमोक्षणं
॥ मुनिरुवाच ॥
किं कर्म कृतवान् व्याधः कथं पत्रं समर्पितम् ।
किं नामा स कथं प्राप्तः सालोक्यं तद्वदस्व मे ॥ १ ॥
॥ ब्रह्मोवाच ॥
विदर्भदेशे नगर मदिषाख्यं बभूव ह ।
विख्यातं त्रिषु लोकेषु कुबेरनगरोपमम् ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे पञ्चविंशतितमोऽध्यायः
बालचरिते भक्तिप्रशंसा कथनं
॥ तावूचतुः ॥
सर्वेषां कारणानां त्वं कारणं कारणातिगः ।
ब्रह्मस्वरूपो ब्रह्माण्डकारणं व्यापकः परः ॥ १ ॥
पासीदं सृजसे विश्वं त्वमेव हरसेऽनघ ।
नानारूपैररूपस्त्वं नानामाया बलान्वितः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे चतुर्विंशतितमोऽध्यायः
विनायक भोजनकथनं
॥ ब्रह्मोवाच ॥
व्यलोकयंस्तं नगरे तस्मिन् सर्वे महाजनाः ।
विधाय पूजासामग्रीं भोजनस्याप्यनेकधा ॥ १ ॥
गृहे गृहे राजगृहे सर्वाऽमात्यगृहेऽपि च ।
गवेषयन्ति स्म जनास्तदा कश्यपनन्दनम् ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे त्रयोविंशतितमोऽध्यायः
बालचरिते शुक्लवर प्रदानं
॥ ब्रह्मोवाच ॥
स बालो बालमध्ये तु चिक्रीडे कौतुकान्वितः ।
राजा भद्रासनगतो नृत्यं सर्वजनैः सह ॥ १ ॥
यावत्पश्यति वेश्यानां तावदेवागतावुभौ ।
देवलोकात् सदो रम्यं सनकश्च सनन्दनः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे
द्वाविंशतितमोऽध्यायः
बालचरिते विद्रुमाशुक्लनिष्ठगणेशभक्तिनिरुपणं
॥ ब्रह्मोवाच ॥
अपरस्मिन् दिने राजा प्रातःस्नानकृतोद्यमः ।
पौराः सर्वे वितर्क्यैवं नायं देवो न मानुषः ॥ १ ॥
न देवश्चेत् कथं पञ्च महान्तो देवदुर्धराः ।
अजेयाः शक्रहरिभिर्हता दैत्या महाबलाः ॥ २ ॥
श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे
एकविंशतितमोऽध्यायः
बालचरिते राक्षसीवध
॥ ब्रह्मोवाच ॥
शृणु द्विज महाश्चर्यं कथ्यमानं मया तव ।
विनायकस्य चरितं सर्वपापहरं नृणाम् ॥ १ ॥
अम्भासुरस्य यो मूर्धा स गतो निजमन्दिरम् ।
भ्रमरी या निरैक्षिष्ट सखी सा तां न्यबोधयत् ॥ २ ॥
